در ميان ساير ملل تنها پرتغالىها اجازه يا بهتر بگويم امتياز برافراشتن بيرق را داشتند « 1 » . درآمد گمرك بندر كنگ بر اساس قراردادهاى اوليه بطور مساوى بين پادشاهان ايران و پرتغال تقسيم مىشد « 2 » اما ديرى نگذشت كه به علت سخت‌گيرىها و ايجاد دردسرهاى دولت صفوى ، كه در تمام زمينه‌ها آثار آن مشهود است و همزمان با انحطاط اين دولت ، سهم پادشاه پرتغال از درآمد گمرك تقليل يافت و به هزار تومان رسيد « 3 » . دولت ايران دقيقا سالانه مبلغ هزار و صد تومان بدولت پرتغال مىپرداخت « 4 » كه هزار تومان جهت پادشاه پرتغال و صد تومان براى نمايندگى پرتغال منظور مىگرديد « 5 » . ضمنا سالانه پنج راس اسب پيشكشى نيز ضميمه مبلغ فوق بود « 6 » . بايد افزود كه تنها پرتغالىها قربانى تدابير متخذه بوسيله دولت ايران نبودند بلكه انگليس‌ها نيز ناچار شدند در مقابل يك درآمد سالانه هزار و هشتاد تومانى ، از سهم خود از درآمد گمرك بندرعباس كه عبارت از نصف كل درآمد بود ، صرفنظر كنند « 7 » .

--> ( 1 ) Gemelli Careri صفحه 283 در سال 1693 هلندىها در نمايندگى خود در بندر كنگ بيرق برافراشتند ولى شاه در اثر شكايت پرتغالىها آنها را از اين كار منع نمود ( رجوع شود به Cunha Rivara صفحه 223 ) . بردار آنتونيو دوژزو كه درباره او در همين كتاب بحث بميان آمده اقدام لازم را به عمل آورد . ( 2 ) Gemelli Careri صفحه 285 ( مينورسكى تذكره الملوك صفحه 181 و غيره ) ( 3 ) جواب دن‌پدرو دوم به كنت ويلاورد از شهر ليسبون در تاريخ 25 ژانويه 1697 ( Ms . BNL , Pombalina 439 , F . 137 ) . ( 4 ) در Gemelli Careri صفحات 283 و 285 به اشتباه 11 هزار نوشته شده است . ( 5 ) كتاب مجمع التواريخ ، اثر محمد خليل مرعشى ، چاپ اقبال ، تهران ، سال 1328 شمسى صفحه 41 . ( 6 ) Gemelli Careri صفحه 283 و نيز كتاب « Instrucao » پاراگراف 4 ، صفحه 101 ، و نيز پاراگراف 40 ، صفحه 113 ( . os cavalos da pensao ) ( 7 ) Gemelli Careri صفحه 285 .